‘Ik heb niks tegen het leveren van een tegenprestatie voor mijn uitkering, maar vind wel dat er dan perspectief geboden moet worden. Je moet uitzicht hebben op een baan.’
Addy Stoker, oud-raadslid voor de ChristenUnie in Leeuwarden en tegenwoordig fractiemedewerker van Verenigd Links en voorzitter van het wijkpanel Valeriusbuurt, keek een beetje raar op toen hij voor de kerst dwingend werd uitgenodigd om drie weken lang de post te sorteren bij PostNL in Zwolle. ‘Met 38 man gingen we elke morgen om half zeven naar Zwolle om daar de post te sorteren. Tegen zeven uur ’s avonds waren we weer terug.’
De ploeg waarin Stoker zich bevond was opgetrommeld door het uitzendbureau Baanbrekend, een voortzetting van een van de reïntegratiebureaus. Baanbrekend is ingezet door de gemeente Leeuwarden om uitkeringsgerechtigden aan het werk te helpen. Ook andere gemeenten maken gebruik van de diensten van de het ‘sociale’ uitzendbureau. ‘Op zich vind ik dat niet verkeerd om werkzaamheden te verrichten voor mijn uitkering. Ik solliciteer bijna iedere dag. Deze week heb ik weer vier sollicitatiebrieven geschreven.’ Stoker vindt dat de gedwongen werkverschaffing gekoppeld moet zijn aan perspectief op gewoon werk met een salaris. ‘Dat moet het uitgangspunt zijn. Baanbrekend Groningen had een groep mensen gestuurd die vorig jaar ook al in Zwolle aan het werk waren. Die hebben in het jaar tussen de twee sorteerperiodes in gewoon weer thuis gezeten.’
In Zwolle liep hij ook aan tegen een ander fenomeen waarover vakbond FNV zich ook grote zorgen maakt: verdringing van reguliere banen. Stoker: ‘Mensen van PostNL die daar in vaste dienst waren zaten vreemd tegen ons aan te kijken. We kregen opmerkingen zo van: straks ben ik mijn baan kwijt door deze werkverschaffing. Een terechte opmerking lijkt mij.’ Anne van Dijk van FNV Bondgenoten denkt er het zijne van. ‘Hier moeten gemeenten zeer voorzichtig mee omspringen. Het kan niet zo zijn dat de echte baan verruild wordt door een nepbaan. Dat gevaar is nu groot. Ik zie het ook bij Caparis in Leeuwarden. Als jij werkloos bent dan word je daar binnen de kortste keren naar toe gestuurd. Wat betekent dat voor de mensen die daar werken? Daar wordt door bestuurders veel te gemakkelijk over gedacht.’
Stoker vindt bovendien dat de druk vanuit Baanbrekend af en toe onbehoorlijk groot is. ‘Je bent al bijna twaalf uur onderweg en dan wordt er ook nog gevraagd of je wilt overwerken. Dat heb ik gehoord van collega’s. Waarom zouden die willen overwerken? Als je weigerde, zoals ik gehoord heb, dan werd er gezegd: ik weet niet wat Baanbrekend Friesland hiervan vindt. Ik vind deze druk ongehoord.’
