Het boerenbedrijf in Friesland moet anders, dat vindt commissaris der koning Arno Brok. Hij is ook tegen een Brexit, vindt dat taalcentrum Obe meer moet vlammen en dat hardcore Friezen eens uit een ander vaatje moeten tappen. De Friese commissaris (VVD) wordt langzaamaan groener. Over het boerenbedrijf spreekt hij zich duidelijk uit. Uit zijn woorden – hij deed een tevergeefse poging politiek correct te blijven, want staande boven de partijen – viel op te maken dat hij geen voorstander is van grootschalige ontwikkelingen in de sector. ‘Zo groot alleen kan ook niet.’
Dit alles vertelde Arno Brok vanmiddag tijdens een lunchlezing bij Tresoar. Omringd door zijn fanclub (de VVD-familie Steenmeijer, oud-burgemeester Visser van Kollumerland c.a., VVD-raadslid Harry Bevers) en nieuwsgierigen (waaronder schrijver Willem Verf, historicus Jan Post, oud-raadslid Johannes Beers en oud-statenlid Carla Dijkstra) viel Brok in een warm bad. Ze wilden allemaal weten wat Brok over Europa te vertellen had. Niet al te veel, bleek. Toch klonk regelmatig instemmend gemompel.
Een van de belangrijkste thema’s was Friesland Culturele Hoofdstad en hoe de provincie ‘de Friese reus van de regio’s’ moet blijven.’ Dat kan volgens Brok alleen wanneer we als Friezen willen veranderen. Vandaar ook dat het met de boerenbedrijven in Friesland anders moet, groener. Brok had zich uitgebreid laten voorlichten door de bioboeren die liefdevol met hun leefomgeving omgaan en die afstand nemen van de grootschalige boerenindustrie. Die kant moet het op, volgens Brok, die deze verandering onder het etiket circulaire economie plaatste. Hij waarschuwde er wel voor dat er kans bestaat op een afnemend draagvlak bij de burgers wanneer die geconfronteerd worden met een aantal effecten van deze verandering. Welke effecten dit zijn, werd niet duidelijk. Uit de zaal klonk uit de keel van Willem Verf: net te maklik! Verf, voorheen kritisch statenlid, liet het tijdens de vragenronde verder afweten.
Brok is ook tegen de Brexit, het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Gemeenschap. Hoewel Brok, zoals hij zei, niet geacht wordt politieke standpunten in te nemen, lapte hij deze regel aan zijn laars. Want het is Fryslân, no? Met het aanhalen van burgemeester Sadiq Khan van Londen, dit dit weekend stevig uithaalde tegen afsplitsing, betuigde Brok zijn instemming met deze bestuurder en zijn opvattingen.
Hoewel Brok de Friese taal binnen de provincie op nummer één plaatste (als de commissaris het niet spreekt, wie dan wel?), vond hij dat de fanatieke Friezen in de provincie hun houding ten opzichte van vernieuwingen zouden moeten veranderen en meebewegen met nieuwe, moderne ontwikkelingen. ‘Wanneer zij afstand blijven houden, dan komen we daar als provincie niet verder mee. Er staat geen hek om Friesland.’
Tijdens het vragenrondje vroeg historicus Jan Post aandacht voor het gebouw Obe op het Oldehoofsterkerkhof, opgezet als onderdeel van Culturele Hoofdstad. Volgens Post vallen de activiteiten die hier worden ontplooid in het kader van Culturele Hoofdstad tegen. ‘Niet veel nieuws’, aldus Post die een brief met verbeterpunten in de tas had. Brok vond ook dat dit moet veranderen. ‘Het moet breder en dieper’. De commissaris had onderzoek verricht en meldde dat ‘de lijn naar de toekomst nog moet worden ontwikkeld.’
Na afloop nam Brok het boek ‘De Fries die in de toekomst sprong’ (Huub Mous) in ontvangst.
