(integriteitsanalyse van de redactie onder; boven: reactie provincie Friesland)
We hadden afgelopen vrijdag telefonisch contact over het bericht ‘Gedeputeerde Avine Fokkens (VVD) uit de bocht’, dat 22 april door Liwwadders is gepubliceerd. U hebt mij vervolgens uitgenodigd de reactie van de provincie op dat bericht te mailen en u hebt aangeboden om die reactie bij het verhaal te plaatsen.
Dit is de reactie:
“GEDEPUTEERDE AVINE FOKKENS (VVD) STUURT INGRIJPENDE PLANNEN (BOUWSTENEN VOOR HET DELTAPLAN) NAAR DE PERS EN VERGEET DE PROVINCIALE STATEN, HET EIGEN FRIESE PARLEMENT, TIJDIG TE INFORMEREN”, stelt Liwwadders in bovenstaand bericht.
Ten onrechte.
Want dit zijn de feiten:
- Fryslân, nog drie provincies en vier gemeenten hebben genoemd ‘Bouwstenen voor het Deltaplan’ geschreven. Ze hebben dit op vrijdag 16 april naar de pers gestuurd met een embargo tot maandagochtend 06.00 uur (19 april). De acht overheden hebben ook meermaals expliciet gesproken over de plicht om de provinciale staten en gemeenteraden tijdig te informeren. In lijn daarmee heeft gedeputeerde Fokkens het ‘Deltaplan’ ongeveer zes uur voordat er gepubliceerd mocht worden aan provinciale staten van Fryslân gestuurd. De staten hebben dat toen ook ontvangen. Conclusie:
- Fokkens heeft niet vergeten provinciale staten tijdig te informeren.
- Op 12 maart heeft Fokkens in een mail aan de fractievoorzitters alle leden van Provinciale Staten uitgenodigd voor een informatieve bijeenkomst over de Friese componenten in het Deltaplan. Die bijeenkomst vond plaats op 17 maart, ruim een maand voordat het Deltaplan naar de pers zou worden gestuurd. Sommige journalisten hebben gevraagd of ze op die 17e maart ook aanwezig mochten zijn. Dat mochten ze. Conclusie:
- Fokkens heeft provinciale staten niet vergeten tijdig te informeren.
- Provinciale Staten zijn zéér tijdig geïnformeerd. In het bericht is eveneens onjuist dat:
- Fokkens gezegd heeft dat de leden van provinciale staten “de neiging” hebben om te gaan lekken;
- De CU gezegd heeft dat “de werkwijze van Fokkens bepaald niet de eerste keer is”;
- CdK Brok Fokkens in de hoek gezet heeft.
Macht en tegenmacht. In den Haag loopt het hoog op. Het parlement mag niet langer miskend en geschoffeerd worden. Tjeenk Willink is er mee aan de slag. Nu Rutte (VVD), Kaag (D66) en Hoekstra (CDA) nog.
De provincie Fryslân beschikt over bestuurders die nog niet zover zijn. Gedeputeerde Avine Fokkens (VVD) stuurt ingrijpende plannen (Bouwstenen voor het Deltaplan) naar de pers en vergeet de provinciale staten, het eigen Friese parlement, tijdig te informeren.
Er zijn heel begrijpelijk partijen die daar bezwaar tegen maken. FNP, CU en anderen voelen zich ‘op efterstân’ gezet. Volgens het Friesch Dagblad maken ook CDA en PvdA zich zorgen. “Wy ha hjir soarch oer en wolle tenei better meinommen wurde”, zegt Anne Zijlstra (PvdA), die voor zijn provinciale klus jarenlang de Leeuwarder gemeenteraad onveilig maakte. Ja, Zijlstra was het voorbeeld van volgzaamheid aan zijn eigen wethouders. Maar misschien heeft hij zich verbeterd. De CU merkt op dat de werkwijze van Fokkens bepaald niet de eerste keer is.
Opmerkelijk is het betoog van gedeputeerde Fokkens. Met haar collega’s van Drenthe en Groningen wilde ze graag veel landelijke publiciteit voor de plannen. En dan moet je buiten de leden van provinciale staten om. Want die hebben de neiging om te gaan lekken. Gedeputeerden hebben daar volgens Fokkens geen last van. Fokkens vindt deze ondemocratische manoeuvres in het openbaar bestuur in Nederland een normale gang van zaken”. Zo, zo, zulke uitspraken, daar mag wel eens een onderzoek aan gewijd worden. Een soort “Fokkens-doctrine” ter aanvulling op de inmiddels beruchte Rutte-doctrine. Hou informatie goed onder de pet, want anders gaan parlementsleden als Pieter Omtzigt ermee aan de haal. Zoals Fokkens het uitdrukt: ‘er was sprake van een “buitengewoon precair proces”. “Wij willen dat de lobby slaagt”. En daar moet het parlement maar voor wijken.
Het is de bekende mentaliteit van bestuurders die zich verheven gaan voelen boven de gewone direct gekozen volksvertegenwoordigers. De rijen waar ze zelf uit voortkomen. All animals are equal, but some animals are more equal than others.
Gelukkig is er nog Commissaris van de Koning Arno Brok, ook VVD. Hij zet Fokkens in de hoek als hij signaleert dat “it ynformaasjerjocht“ van provinciale staten “as heechste politike orgaan tige wichtich is”.
En op Brokkiaanse wijze gaat hij nu met de algemeen directeur van de ambtelijke organisatie, de griffie en communicatie-ambtenaren in gesprek om de communicatie met de staten te verbeteren. Iedereen weet dat juist die communicatie-ambtenaren er voor hebben gezorgd dat mevrouw Fokkens zo geheimzinnig te werk ging. Gewoon aan de kant dus met die functionarissen.
Een mooi initiatief van Brok. We houden ons aanbevolen voor een heldere rapportage over deze gesprekken. Provinciale Staten (het Friese parlement) hadden er goed aan gedaan – statenbreed – de werkwijze van Fokkens glashard te veroordelen.
Macht en tegenmacht, een andere bestuurscultuur. We zullen het voor de helsdeuren weg moeten slepen.
Lees en luister ook:
