Kaatsen op ‘Sonnenborgh’: De Oldehove-Dag, een bekende kaatsklassieker
(Van een medewerker)
Op naar ‘Sonnenborgh’
Zondag 19 september is het weer zover. De slotpartij van het kaatsseizoen vindt traditioneel plaats in Leeuwarden. Zoals de vroegere burgemeester G.J. te Loo opmerkte: “De Oldehove–Dag behoort tot de mooiste kaatsdagen van Friesland”.
Te Loo schreef dit in het voorwoord bij het fraaie boek over de Oldehove-Dag, dat in 1992 verscheen bij het 90-jarig jubileum van de Leeuwarder Kaats Club (LKC).
De eerste Oldehove–Dag vond plaats in 1913. De Leeuwarder Courant gaf commentaar:
“Van vele kanten is gevraagd naar de betekenis van den “Oldehovedag”. Het bestuur der Leeuwarder Kaats Club had opgemerkt, dat telken jare, als de jaarlijksche vaste wedstrijden in de verschillende steden en dorpen gehouden waren, en het publiek en de kaatsers nog niet genoeg hadden, nog geen afscheid konden nemen van de “keatsebal” en dat dan enkele kasteleins (verleden jaar te Witmarsum o.a.) nog een wedstrijd uitschreven. Dit nu acht het bestuur niet geheel in overeenstemming met een goede organisatie ….
En waarom nu die naam?
Wel, om er een echt Leeuwarder stempel op te drukken, want hij mist ten enenmale alle historische betekenis. De naam “Leeuwarden” moet in de kaatswereld veel meer gehoord worden dan tot nu toe het geval is geweest.”
De wedstrijd werd in 1913 gespeeld op het terrein van de Wilhelminabaan. Burgemeester en wethouders namen zo waar het besluit dat “de vlaggen op de toren zullen staan”. In de berichtgeving komt ter sprake dat “het gehele hoofdbestuur bij de kaatspartij aanwezig zal zijn en dat de voorzitter van den Nederlandschen Kaatsbond, de heer Westra, bij het uitreiken der prijzen een woordje wenst te spreken. Dit laatste waarschijnlijk naar aanleiding van verschijnselen van desorganisatie in het leven geroepen door de P.C. in Franeker”.
De laatste mededeling is wat cryptisch. Het zou te maken hebben met een verbintenis die een aantal kaatsers had gesloten met de Permanente Commissie in Franker.
In 1930 werd de partij vanwege het slechte weer verschoven van zondag naar woensdag en van de locatie Sonnenborgh naar het Zaailand. Uit de beschikbare foto’s en verslagen valt op te maken dat het een zeer geslaagd evenement was. De LC noemde het een groot succes, “gezien de menschenmassa die daarvan getuige is geweest”. De krant wijst in dat verband ook op het in België populaire pelote-spel, dat als voorbeeld kan dienen.
Jaap Tilstra-café Vrouwenpoort
In 2020/21 zijn de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding in 1945 op allerlei manieren belicht.
We citeren uit het jubileum-boek:
“Op woensdag 9 mei 1945 – onmiddellijk na de bevrijding – werd een buitengewone ledenvergadering gehouden bij Jaap Tilstra-café “Vrouwenpoort”. Er waren 91 leden aanwezig. Voorzitter S.J. Tigchelaar opende deze bijeenkomst en het verslag vermeldt hierover: De voorzitter spreekt zijn vreugde er over uit, dat we weer in vergadering bijeen zijn. Hij brengt in herinnering de vreselijke tijden van dwang en willekeur, die nu achter ons liggen en hoort nog de doffe klanken van de stoere Oldehove, die wijd uitgalmden het lied van vrede over stad en land. Onze monden waren aan banden gelegd, onze gedachten waren niet te breidelen. Nu spreken we weer vrijuit en kunnen beginnen aan de grote opbouw, ook op sportgebied, in ’t bijzonder de Friesche sporten, die dreigden aan banden te worden gelegd, waardoor ze zich niet zouden kunnen ontplooien. Maar de dagen “van ellenden gaan volenden”. Afgeschud is het Duitse juk, dat den Nederlander en in’ t bijzonder den Fries zwaar drukte. We ademen weer vrij en de dagen van mensontvoeringen en razzia’s behoren tot het verleden. Een woord van hulde brengt de voorzitter aan Hooring, Janus Paassen, Theun de Bruin en Gerke Zwart, allen leden van de ondergrondse”.
Liwwadders streeft naar een vervolg over het kaatsen in Leeuwarden. Er zijn onder meer contacten met het Keatsmuseum in Franeker. Daar zijn ook enkele fraaie oorkonden in bewaring van kaatspartijen in 1909,1910 en 1911, waar Leeuwarder parturen prijzen behaalden. Deze oorkonden werden ontdekt in De Vrouwenpoort, en konden daar jarenlang worden bewonderd. Liwwadders houdt zich aanbevolen voor informatie.
