Op Liwwadders is afval een terugkerend onderwerp waar aandacht aan besteed wordt. Het gaat dan vrijwel altijd over de zogenaamde bijzet: het afval in alle denkbare soorten en maten dat naast de ondergrondse containers wordt gezet. Dat is een uitermate irritant verschijnsel, vooral voor de mensen die dat niet doen. Er wordt ook veel over geklaagd. Meestal moet op Liwwadders de gemeente Leeuwarden maar vooral ook Omrin het ontgelden. De eerste omdat die de bedenker is van de ondergrondse containers (en van diftar). Omrin is mikpunt van kritiek omdat die de bijzet niet snel genoeg opruimt.
In de afgelopen drie, vier weken heb ik bijna dagelijks een wijk bezocht met veel portiekflats en dus ook de nodige ondergrondse containers. In een volmaakte vierkwartsmaat voltrekt zich rondom die containers het volgende af. Er worden op dag één allerlei vormen van huisvuil niet in de container maar er naast gezet. Zakken met huisvuil, tafels, papier, matrassen; bedenk het maar. Op dag twee ligt het er nog te liggen.
De huisvuilzakken worden door de meeuwen en de katten vakkundig opengehaald en ander afval wordt voor zover nodig verder vernield. De derde dag komt Omrin om het allemaal op te halen en af te voeren. Daardoor ziet het er op de vierde dag uit zoals het er in jaren zestig van de vorige eeuw altijd uitzag in die wijk: opgeruimd en netjes. Niet voor lang, want op dag vijf begint het opnieuw. Soms wordt dit ritme verstoord door een weekend of omdat een uur na het opruimen van de rommel er al weer nieuwe ligt. Omrin valt in deze niets te verwijten en wie Omrin wel iets verwijt draait om de hete brij heen: het zijn de bewoners van de wijken die het afval er neerzetten en daarmee dus voor de overlast en de ergernis zorgen. Niemand anders.
Voor één categorie bijzetters zijn er verzachtende omstandigheden. Lang niet alle bewoners van de wijken waar dit speelt zijn in de gelegenheid om zelf het grofvuil naar de milieustraat te brengen. Zelf geen auto, geen familie of vrienden met ééntje, geen geld voor een kar. En die mensen moeten wat. Oplossing: timmer een eenvoudige en toegankelijk regeling in elkaar voor het ophalen van grofvuil. Dat is dus: vandaag bellen met de reinigingsdienst (geen app, geen website, geen accounts etc etc, maar gewoon bellen) en dan overmorgen op de afgesproken tijd ophalen (en dus niet zoals nu drie, vier of vijf weken van tevoren reserveren op enkele vaste dagen van week die door Omrin of de gemeente zijn bepaald). Ook geen goedbedoelende afvalcoaches maar zoals het vroeger heette: praktische hulp.
Dit alles komt feitelijk op hetzelfde neer op wat er nu gebeurt. Nu rijdt Omrin ook op afroep door de wijken naar de containers om de bijzet op te ruimen. Voor de rest: stoppen met het weghalen van de bijzet. Laat het maar liggen. Of, als dat te grof geschut is: zet er een grote open container naast waar de rotzooi in gegooid kan worden. Ook dat is vrijwel hetzelfde als wat er nu gebeurt.
