Foto: Elbpresse
(tekst via LinkedIn – Sander Schimmelpenninck Mediamaker/Ondernemer
Nee, van mijn ontzag voor rijkelui – voor zover ooit aanwezig – is weinig over. Dat kan ik niet zeggen van mijn bekendste Quote-voorganger Jort Kelder. Ik zou het hem op zijn 62ste gunnen eens los te komen van het pluimstrijken en hermelijnvlooien, maar in zijn laatste FD-column neemt hij het maar weer eens op voor de rijken, die op steeds meer plekken met een miljonairs- of miljardairsbelasting worden bedreigd.
Hij waarschuwt voor kapitaalvlucht, een steeds lachwekkender wordende bluf die hoognodig moet worden doorgeprikt. Niet dat hij zelf vertrekt natuurlijk, hij heeft zaaltjes met box 3-bourgeoisie naar de mond te praten, maar de échte rijken zullen volgens Kelder vertrekken als we te veel naar Jesse Klaver luisteren. Het is daarbij de merkwaardige gewoonte om naar Zweden te wijzen, als een slecht én goed voorbeeld.
Kelder beschrijft hoe de belastingdruk in de jaren zeventig en tachtig Zweedse ondernemers tot waanzin dreef. Elke Zweed kent de brief die kinderboekenschrijfster Astrid Lindgren in 1976 naar Expressen schreef toen zij 102 procent belasting over haar inkomen moest betalen. In een begrijpelijke, maar achteraf veel te rigoureuze reactie daarop gooide Zweden het onder leiding van Keldereske trickledownliberalen vanaf de jaren negentig over een hele andere boeg, en schafte het kapitaalbelastingen zo’n beetje af.
Kelder verkoopt dat neoliberale Zweden als een succes, maar mijn nieuwe thuis doet het economisch juist al jaren slechter dan Nederland en kent de hoogste vermogensongelijkheid van Europa. Zweden is een oligarchie met een paar, weliswaar nette, families die de halve economie in handen hebben. Dat heeft een paar voordelen, zoals meer durfkapitaal voor start-ups, maar verder vooral nadelen. Ook in Zweden staat een miljonairstaks op de politieke agenda.
Wat de rijkenlobby ook verzint: een miljonairsbelasting wérkt. In Noorwegen vertrok vrijwel niemand en werden de belastingopbrengsten flink verhoogd. In Californië slikken zelfs big tech-miljardairs als Jensen Huang (Nvidia) en Mark Zuckerberg (Meta) de voorgenomen miljardairstaks. Het tegendeel is ook waar: Emmanuel Macron schrapte kapitaalbelastingen in de hoop op meer investeringen en groei. Die bleven uit. De rijken gaan nergens heen: die diepgewenste aai over hun bol krijgen ze alleen in hun vertrouwde omgeving.
