(Van een correspondent)
Het actieve Leeuwarder raadslid Niesink van de CU vroeg najaar 2018 naar de handhaving in het kader van de Participatiewet. Bedoeld is dan met name de bijstand.
Het college verraste vorige week met diverse cijfers over de materie. Het lijkt of er enigszins een nieuwe wind waait. Handhaving, het opsporen van fraude, het is een omstreden onderwerp. Met enige trots melden b. en w. nu dat de handhaving is neergelegd bij een specialistisch team binnen de sector Soza.
Was dat nog niet eerder zo?
Screening hele bijstandsbestand gaat twee jaar duren
Het inmiddels alweer omstreden Koersdocument Sociaal Domein – gericht op halen van zware bezuinigingen – kondigde een screening van het hele uitkeringsbestand aan. Dat is bepaald niet de eerste keer, maar mogelijk levert het toch resultaten op. De gemeente trekt er twee jaar voor uit. Dat is – lijkt ons – weer aan de lange kant. Zoiets moet – wil de zaak niet verzanden – binnen een jaar voor elkaar zijn.
De noodzaak van extra inspanningen die de gemeente nu ontplooit, worden ondersteund met een grafiek. Vergeleken met Friesland en Nederland scoort Leeuwarden hoog met handhaving. B. en w. schrijven dat het in Leeuwarden noodzakelijk lijkt om verscherpt te handhaven. Leeuwarden ontvangt veel meer tips dan andere gemeenten en er wordt ook meer fraude ontdekt.
Dat verontrust de gemeente, en vandaar ook het ‘screeningsproject’. Buiten beschouwing blijft in deze brief wat eerdere vergelijkbare activiteiten hebben opgeleverd. Bij verzoeken aan het ministerie om een bijdrage in tekorten, maakte de gemeente altijd gewag van (extra) handhaving.
De brief geeft gedetailleerde cijfers over 2018. Leeuwarder burgers en instanties waren dus actief met meldingen. In totaal kwamen er 727 fraudetips binnen. Daarnaast 466 ‘signalen’ van het IB (Inlichtingenbureau).
Tips en signalen gingen in 511 gevallen over adresfraude, 466 gevallen van witte fraude (niet opgeven inkomsten regulier werk) en 216 keer zwarte fraude (inkomsten werk waarvoor geen belasting wordt betaald).
B. en w., of liever hun specialisten, onderzochten “alles”. Dat leidde tot beëindiging van uitkeringen (183), verlaging van uitkeringen (345), terugvordering (276) en geldboetes (438).
Al met al dan toch slechts een bescheiden inperking van het aantal uitkeringen (183) langs deze weg.
B. en w. poneren dat met de formatie van handhavers € 1 investering in handhaving een besparing van € 6 oplevert. Opletten hoe dit zich gaat ontwikkelen, de komende perioden.
