Door Andries Veldman
Politiek Den Haag was dit jaar in de ban van de ‘bestuurscultuur’. Hebben journalisten ook invloed op die cultuur? De Volkskrant vroeg zich dit gisteren af (bijlage V, pag. 2) en kwam tot enkele aanbevelingen. Wat de landelijke Volkskrant opwerpt, geldt dat ook voor Friesland?
Je vraagt je als journalist soms af: wat is er aan de hand in bijvoorbeeld de gemeente Súdwest-Fryslân? Zien wij het als journalisten wel goed wanneer onze collega-journalisten achterblijven bij het opsporen van onverkwikkelijke bestuurlijke zaken? Of is er iets anders aan de hand, zoals vertrekkend Nieuwsuur-hoofdredacteur Joost Oranje, alom gelauwerd, vaststelt in de Volkskrant? Joost Oranje zegt dat een nieuwsmedium niet snel de scoop van een ander overneemt. ‘Dat gebeurt nu niet snel. Als het ene medium een schandaal onthult, dan wordt het soms slechts summier overgenomen.’ Zelf vindt Oranje dat zijn nieuwsorganisatie Nieuwsuur veel te lang heeft gewacht met aandacht schenken aan de toeslagenaffaire. ‘RTL en Trouw schreven al jaren over de toeslagenaffaire, voordat Nieuwsuur dat serieus oppakte. De belangrijkste les voor de toeslagenaffaire is alert te zijn op de onderwerpen die er écht toe doen. Ook al betekent het dat je achteraan aansluit en de concurrent volgt.’ Oranje constateert in feite dat er een rare niet-journalistieke afweging wordt gemaakt door media.
Súdwest-Fryslân
Bij Liwwadders zien we iets dergelijks bij onze artikelen over de gemeente Súdwest-Fryslân. Voor die artikelen spraken we met een twintigtal personen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. We ontvingen brieven en mails. We werden gebeld door enkele personen die uitgebreid vertelden over hun ervaringen met leden van het college en ambtelijke top van de gemeente Súdwest-Fryslân. Ook ontvingen we een zeer uitgebreide, pikante brief die we vanwege de anonimiteit terzijde hebben gelegd.
Jannewietske de Vries
Het resultaat van dit onderzoek door de relatief kleine mediaorganisatie Liwwadders heeft u kunnen lezen op onze website www.liwwadders.nl Het heeft ons verbaasd dat een gezaghebbende, of wat hier nog van over is, Leeuwarder Courant niet of nauwelijks de onderwerpen heeft geagendeerd waarover wij hebben bericht. Ook de andere mediaspelers, Friesch Dagblad en Omrop Fryslân, in deze provincie bleven stil. Alleen wanneer burgemeester Jannewietske de Vries aankondigt stappen te zullen ondernemen tegen Liwwadders volgt er een bericht. Of de aangekondigde stappen door de burgemeester ook daadwerkelijk worden ondernomen, daarover blijven lezers en luisteraars in het ongewisse.
Friese media
Het kan naar ons idee niet zo zijn dat deze Friese media, met een veel grotere journalistieke capaciteit, de signalen die wij hebben opgevangen en waaruit onze publicaties zijn ontstaan niet hebben gehoord. Ook bij deze mediaorganisaties hebben benadeelden aan de bel getrokken. Er moeten derhalve binnen de redacties krachten aanwezig zijn die publicaties over de misstanden die we optekenden, en waarvan een deel nog in onderzoek is, hebben verhinderd.
Opmerkelijk
Daarnaast is het, we blijven bij de Leeuwarder Courant, tenslotte naar eigen zeggen Hoofdblad van Friesland, hoogst opmerkelijk dat bijvoorbeeld de berichtgeving over het rapport over het sociale werkbedrijf Empatec overgoten wordt met een uiterst brave saus. Ook het plotselinge vertrek (en zijn nieuwe provinciale positie: hoofd stikstofproblematiek, dat laatste zou alleen al aanleiding moeten zijn voor een nadere kennismaking met de D66’er) van Pieter Zondervan, de hoogste ambtelijke baas van de gemeente Súdwest-Fryslân, is nergens van een commentaar voorzien.
Stella van Gent
Dat een en ander toch niet helemaal lekker zit bij de krant kan worden opgemaakt uit een commentaar in de LC van Irene Overduin (woensdag 29 dec.) die stilstaat bij de handelswijze van Stella van Gent, oud-wethouder van de gemeente Súdwest-Fryslân, tijdens de verhoren over Empatec. In haar commentaar zegt ze over Van Gent: ‘Van Gent staat nu als gemeentesecretaris aan het hoofd van de ambtenarij in Harlingen. Een leider die het eigen falen camoufleert door ambtenaren aan de wolven te voeren, kan geen overtuigende leider zijn.’ Het is moeilijk anders te concluderen dat dit hogere bestuurslagen raakt.
Arno Brok
Dat commissaris van de koning Arno Brok niet stil heeft gezeten wat betreft de positie van gemeentesecretaris Pieter Zondervan en dat burgemeester Roel Sluiter van Harlingen zijn invloed heeft aangewend om Stella van Gent te gerieven, lijkt evident en had in de reguliere media aanleiding moeten zijn tot uitgebreide journalistieke artikelen. Maar hier loopt het vaak anders. Dat zien we bijvoorbeeld opnieuw in Súdwest-Fryslân. Dat pr-vrouw Marijke Roskam, die op een beschamende wijze voortijdig afstand nam van haar zetel in de provinciale staten van Friesland en nu een gooi doet naar het wethouderschap in de gemeente Súdwest-Fryslân, bestuurd door haar protegé burgemeester Jannewietske de Vries, zou meer dan normale aandacht verdienen, tenminste als we het bestuur daar nog een beetje serieus willen nemen.
De vraag aan het begin was: hebben journalisten ook invloed op de vermaledijde bestuurscultuur? Jazeker, door gewoon hun werk te doen en vragen te stellen bij zaken die verbazing wekken.
