Zwart Getij II
Hoe groot is de dreiging van een olieramp voor de Nederlandse kust
Is Nederland voorbereid op een milieuramp vergelijkbaar met die van het olielek in de Golf van Mexico? Die vraag staat centraal op het symposium Zwart Getij dat op 8 oktober voor de tweede keer wordt georganiseerd op het Maritiem Instituut Willem Barentsz te Terschelling. Na Zwart Getij I in 2003, is de dreiging van een olieramp voor onze kust weer zeer actueel. Diverse sprekers richten zich op de risico’s van een ongeluk in de scheepvaart of een lek in een olieput. Vooral de kwetsbare natuur van de Waddenzee staat hierbij centraal.
In Nederland komen geen olieputten voor met een vergelijkbare omvang en druk als in Mexico, de olie moet hier zelfs worden opgepompt. De kans dat er een groot ongeluk zal gebeuren bij een van deze putten is daardoor veel kleiner. De kans op een ongeluk bij een schip met gevaarlijke lading is des te meer aanwezig, vooral op de drukke scheepvaartroute boven de Waddeneilanden.
Voor de kwetsbare natuur in de Waddenzee kan het effect van een ongeluk enorm zijn, ook al bij kleine hoeveelheden olie. Daarnaast is de bestrijding van olie of chemicaliën in de Waddenzee zeer gecompliceerd. Ondieptes, snelle verspreiding van de olievlek, droogvallende platen en hoge stroomsnelheden belemmeren een effectieve bestrijding.
Een ramp waarbij zoveel olie in het milieu terecht komt als in de Golf van Mexico, zal voor de Nederlandse kust niet voorkomen. Ook in omvang, als het gaat om de inzet van mensen, materieel, geld en publiciteit, zal zo’n de ramp zich hier niet voordoen. Daarentegen is de dreiging van een ongeval met enorme initiële milieueffecten voor de Waddenzee, vele malen groter dan in de Golf van Mexico.
Overheid, bedrijfsleven, natuur- en milieuorganisaties, bestrijders en onderzoekers willen tijdens het Zwart Getij oplossingen aandragen voor de specifieke problemen van de Waddenzee in geval van olie- en chemicali·nverontreinigingen.
Programma update
Dagvoorzitter: Martinus Kosters
8:30 Vertrek met sneldienst van rederij Doeksen vanuit de haven van Harlingen naar Terschelling.
Bij aankomst op Terschelling wordt u met bussen naar het Maritiem Instituut vervoerd.
9.30 Ontvangst (koffie/thee) op het Maritiem Instituut Willem Barentsz te West-Terschelling.
10.00 Opening symposium door Gerrit van Leunen, directeur van het Maritiem Instituut.
10.15 Wierd Koops (Lectoraat Maritiem, Marien Milieu & Veiligheidsmanagement van het Maritiem Instituut): Olie verontreiniging Mexico n.a.v. de blow-out. Wat ging goed en wat ging mis bij de bestrijding van de olie? Kunnen we in het waddengebied ook zoiets verwachten? Kans, effecten en bestrijding.
10.45 Ellen Kuipers (calamiteitendeskundige Waddenvereniging): ‘Eén getijde de tijd’. Wat maakt de Waddenzee zo belangrijk en gevoelig voor externe bedreigingen van olie en chemicaliën? Ook zal aandacht worden besteed aan de trilaterale regeringsverklaring m.b.t. het PSSA status Waddenzee.
11.15 Frank Kleissen (Beleidsmedewerker calamiteitenbestrijding Deltares): Om goed voorbereid te zijn op calamiteiten waarvan de effecten de Waddenzee kunnen bereiken, is het van belang risico’s (op langere termijn) in te kunnen schatten. Vervolgens is voor een effectieve response (waarschuwingen/bestrijding) belangrijk, om snel te weten wat er met de olie/chemicaliën gebeurt. Voor beide onderwerpen zijn methodes, gebaseerd op modellen, beschikbaar. Wat kunnen we op dit moment op dit vlak en waar ontbreekt een goede en effectieve response.
11.45 Geert Jan Reinders (Groningen Seaports): De bedrijvigheid in het Eems-Dollardgebied neemt toe, Belangrijk voor de economische ontwikkeling van Noord-Nederland, maar het brengt ook risico’s met zich mee! Rijkswaterstaat, de Waddenvereniging, Groningen Seaports en Vopak verkennen samen met partners verantwoordelijk voor de rampenbestrijding of de oliebestrijding nog beter kan. In twee werkateliers wordt gezocht naar snelle en slimme oplossingen om schade aan het kwetsbare Waddengebied tot een minimum te beperken. Geert Jan doet verslag van het eerste atelier dat op 29 september j.l. gehouden is.
12.15 Lunch
13.15 Sjon Huisman (Adviseur incidentenorganisatie Rijkswaterstaat Noordzee): Hoe is de overheid voorbereid om een olie of chemicali·nvlek op de Waddenzee te bestrijden? Wat kan RWS momenteel qua bestrijding? Op welke bedreigingen is RWS voorbereid en waarop is dat gebaseerd? Welke witte vlekken zijn er? Welke ontwikkelingen kunnen we nog verwachten?
13.45 Paul Bockholts (Bureau voor beleidsontwikkeling): Bescherming kan niet zonder opleiden, training en oefenen. Hoe doe je dat efficiënt?
14.15 Bert Swart (Voorzitter stuurgroep CRW/Burgemeester van de gemeente Schiermonnikoog): Het Incident Bestrijdingsplan Waddenzee, IBP-W, versie 2.0 van het Coördinatieplan Rampenbestrijding Waddenzee (CRW). Hoe vindt de multidisciplinaire afstemming op externe bedreigingen en incidenten plaats en wat is de relatie met het landelijke project Waterrand?
14.45 Koffie/thee pauze
15.00 Panel discussie onder leiding van Jurrit Visser (burgemeester van de gemeente Terschelling)
– Wat zijn de grootste bedreigingen voor de Waddenzee?
– Wanneer is goed, goed genoeg?
– Zijn we optimaal voorbereid op deze bedreigingen?
– Welke onderzoek/middelen of andere zaken zijn nog gewenst of moeten nog worden ontwikkeld?
16.00 Einde symposium met netwerkborrel.
Bus staat om 16:10 uur klaar voor degenen die met de snelboot terug willen reizen.
16.30 Vertrek met de sneldienst van rederij Doeksen naar Harlingen.
17.30 Vertrek met de normale veerdienst van rederij Doeksen naar Harlingen.
Dit symposium wordt gesponsord door de Waddenacademie en Provincie Fryslân.
Met dank aan de Raad voor de Wadden, Groningen Sea Ports, Rijkswaterstaat en de Waddenvereniging.
