Foto: Simon van der Woude
(tekst via LinkedIn – Esther van Garderen Algemeen directeur bij de Fietsersbond
In het Het Financieele Dagblad een discussie tussen twee wetenschappers onder de titel “Moet de fietshelm verplicht worden? ” Daar willen wij ook wat over zeggen 👇
Dhr. Aries beperkt het fietsveiligheidsvraagstuk tot zijn ervaringen als intensivist in het ziekenhuis. Hij slaat een complex vraagstuk plat én is een selectieve shopper in cijfers. Als wetenschapper zal hij ontvankelijk zijn voor argumenten, die onderbouwd zijn met data en onderzoekers van verkeersveiligheid. Want ja, dat zijn óók specialisten:
1️⃣ SWOV concludeerde in 2025: “In grote lijnen zien we in leeftijdsgroepen tot 60 jaar fluctuerende, maar redelijk stabiele risico’s over de laatste vijftien jaar. Voor de oudere leeftijdsgroepen valt op dat de risico-ontwikkeling over de tijd stabiel is (60’ers) of een dalende trend (70’ers en 80-plussers) vertoont als we enkele decennia terugkijken. De stijging van het aantal oudere fietsdoden wordt dus vooral verklaard door de toegenomen omvang en mobiliteit van deze groep, en niet door een stijgend risico.
2️⃣ Ten tweede is zijn opmerking over Denemarken, dat er “met hem niet gepraat werd over dalend fietsgebruik door het normaliseren van de fietshelm’’ een N=1 benadering. Wij zijn van cijfers en feiten en dan zien we iets interessants:
Volgens Statbank Denmark zijn tussen 2019 en 2023 gem. 27,4 fietsers gedood door een automobilist. In Nederland werden van 2019 en 2023 gemiddeld 132 fietsers per jaar doodgereden door een automobilist. Wij fietsen veel meer dan de Denen: De Denen in 2022 per persoon 1,4 km per dag. In Nederland was dit in 2022 3,04 km. Nederland heeft veel meer inwoners. Nederland 17,7 miljoen in 2022. Denemarken 5,9 miljoen in 2022. Als we dus corrigeren voor inwoners kom je op 27,4 * (17,7/5,9) * (3,04/1,4) = 178 dodelijke slachtoffers in Denemarken. Het risico om door een automobilist dood gereden te worden als fietser is dus hoger in Denemarken mét 🪖. De meeste slachtoffers zijn in beide landen ouderen. Die fietsen in Denemarken nauwelijks. In Denemarken was dat in 2022 0,8 km per persoon per dag voor 66+. In Nederland voor 65-75 3,99 km en voor 75+ zelfs nog 2,47 km. In Nederland fietsen kwetsbare fietsers (kinderen en ouderen) veel meer dan volwassenen. In Denemarken is dat andersom én toch een hoger ongevalsrisico. Tja, welk land doet het dan beter?
En Helsinki heeft het bewijs geleverd: niet een fietshelm maakt het grote verschil, maar 30 kilometer per uur invoeren én de infrastructuur verbeteren. Bij alleen de bordjes 30 km/uur ophangen halveerde het aantal slachtoffers al en in 2024 bereikte Helsinki de fantastisch mijlpaal van 0 dodelijke verkeersslachtoffers. Er is al een zorgelijke trend gaande, dat minder kinderen naar de basisschool fietsen. Ouders bang maken door te zeggen, dat alle jonge kinderen een fietshelm op moeten, zal er voornamelijk toe leiden, dat er nog meer kinderen op de achterbank naar school gebracht worden met gevaar voor de nog wél fietsende kinderen.
