Bron: Marc van der Woude
Foto: André Keikes
Eerst bellen. Niet eerst een advocaat.
Het gebeurt steeds vaker. Een organisatie krijgt persvragen of is niet blij met een artikel, en het eerste wat je van ze hoort is de sommatie van een advocaat. Geen telefoontje, geen gesprek, geen poging om een vermeende fout of gemiste nuance te bespreken. Meteen escaleren, meteen dreigen met juridische stappen. Lik op stuk.
We zijn daarin niet de enige. PersVeilig, Free Press Unlimited en de NVJ signaleren allemaal dat juridische intimidatie van journalisten toeneemt. Voor een kleine, onafhankelijke redactie is zo’n brief geen formaliteit. Het kost tijd, geld en energie die we liever aan journalistiek besteden.
Vorige week nog: jeugd-ggz-instelling Karakter, voor het overgrote deel gefinancierd met publiek zorggeld, eiste via een advocaat een rectificatie. Er was geen fout aangetoond, het was een typische blafbrief, dus we weigerden, en Karakter bond in, want ze wisten best wel dat ze geen zaak hadden.
Toen we de raad van bestuur (jaarsalaris €225.000) vroegen waarom ze een advocaat inzetten en wat dat kostte, bleef het stil. Geen uitleg, wel het verzoek om verdere correspondentie achterwege te laten. Zo’n bestuur escaleert, en anderen in de organisatie mogen daarna het puin ruimen.
Juist van organisaties met een maatschappelijke opdracht mag je meer verwachten. Wie met gemeenschapsgeld werkt, hoort aanspreekbaar te zijn, ook als het ongemakkelijk wordt.
En los van het principe: het werkt ook gewoon niet. Een journalistiek medium juridisch aanpakken levert vrijwel altijd slechtere pers op dan het oorspronkelijke artikel. Het Streisand-effect: wat je wilt laten verdwijnen, krijgt juist meer aandacht. Communicatieadviseurs, vraag je dus af of die advocaat echt je beste zet is.
Mijn oproep: denk je dat een journalist een fout maakt? Pak de telefoon. Elke serieuze redactie wil fouten herstellen. Een gesprek kost een kwartier. Een advocaat kost geld, vertrouwen en reputatie.
