Friese democratie niet meer serieus nemen
(Van een correspondent)
Rimmer Mulder
Op Omrop Fryslân luidt Rimmer Mulder nogmaals de noodklok. De moeilijkheden (financieel en organisatorisch) van de “vrije pers“ (LC, Friesch Dagblad, Omrop Fryslân) brengen vanuit democratisch oogpunt grote gevaren met zich. Mulder memoreert, dat goede verslaglegging over de gemeentelijke politiek nauwelijks nog mogelijk is.
De aanloop naar de verkiezingen in het heringedeelde Leeuwarden zal daarvan een voorbeeld worden. Wie recente vergaderingen van de Leeuwarder raad volgt, en vervolgens kijkt, wat daarvan in de LC via verslaglegging in de richting van de lezers, en kiezers, wordt gepresenteerd, moet wel teleurgesteld raken. Het gaat er niet om de redacties van de media de schuld te geven, zij zullen te weinig menskracht en middelen hebben. Maar de nog resterende redacteuren geven regelmatig blijk van enig dedain ten aanzien van lokale politiek. Ze vinden het, zo lijkt het, enigszins beneden hun waardigheid. En ze kiezen tussen de regels door vaak voor de bestuurlijke standpunten, en zittende coalities, die nu eenmaal de informatiekanalen controleren, waarvan de journalisten zich te afhankelijk hebben gemaakt. Een slechte houding voor onafhankelijke journalisten, die het publiek moeten informeren.
De journalist moet geïnteresseerd zijn in al die kwesties die voor het publiek van belang zijn. Te vaak schemert door, dat zij zich zelf wat boven de materie verheven voelen. En het schijnt in de grote stad Leeuwarden zelfs zo te zijn, dat de burgemeester regelmatig belt met de hoofdredacteur van de kwaliteitskrant, de LC. De hoofdredacteur presteert het dan om zijn redactie aan het oor te trekken. De redactie zwijgt. Wethouder Deinum geeft regelmatig te kennen niet zo tevreden te zijn over de (toch redelijk onderdanig te noemen) pers. de wethouder wil nog meer macht, dan hij al heeft. Het college van b. en w. praat uitgebreid over onwelgevallige artikelen. En de kranten lijken – ook door financiële perikelen – geneigd aan deze pogingen tot controle vanuit de politiek toe te geven.
Pogingen tot controleren van de pers
Goede verslaglegging zou meer onderwerpen (niet alleen een enkel hot issue) moeten omvatten, en gedetailleerder in moeten gaan op standpunten en politiek optreden van de diverse fracties. De beoordeling door de rekenkamer van de Leeuwarder raad, op het punt van het bezuinigingsbeleid, heeft nauwelijks aandacht gekregen. Terwijl het forse verwijt was, dat de raad nauwelijks aandacht besteedt aan de maatschappelijke effecten van diverse bezuinigingen. Het forceren van bezuinigingen door het college (zoals op het terrein van het cultuurbeleid), is funest voor een stad als Leeuwarden. Geert Mak noemt in diverse betogen het Friese en Leeuwarder cultureel beleid totaal onbegrijpelijk. Hij zegt dat kritiek in Friesland alleen nog maar wordt genegeerd. Alles belandt in een emmer modder. De bestuurders en raadsleden vinden het blijkbaar niet meer nodig om hierop te reageren. En de pers toont zich niet meer in staat om krachtig deze houding van het establishment te attaqueren. Lijkt er, daarentegen, zelf onderdeel van uit te (gaan) maken.
Harlingen houdt stand
In de LC stond enkele dagen geleden een fraai ingezonden stuk van een Harlinger. Deze verbaasde zich over de stellingname in de LC (groot op de voorpagina), dat de gedeputeerde Schokker met de herindeling nu maar door moest pakken. De inzender in de LC wees op het referendum in Harlingen, waarbij de deelnemers voor 80% uitspraken, aan een zelfstandig gemeente Harlingen de voorkeur te geven. Iedereen weet, dat in Friesland weinig animo bestaat voor de geforceerde herindelingen (zoals in Súd-West), die nu gaande zijn. De meeste gemeenten vermijden referenda. Als er raadplegingen zijn, dan beperken die zich tot de vraag, bij wie men zich het liefst zou willen aansluiten. In dit opzicht verdient Harlingen een hele grote democratische pluim.
De bestuurders (inclusief de gemeenteraden) zien de bevolking als een gevaarlijke factor, die “het proces” van “noodzakelijke schaalvergroting”, nu landelijk onder aanvoering van minister Plasterk (PvdA) aangestuurd, zou kunnen frustreren. Terwijl op vele terreinen, zoals onderwijs (nietwaar Samsom, denk even terug aan het zelfstandig gymnasium in Leeuwarden) inmiddels breed wordt ingezien, dat de mislukking immens is.
Bertus Mulder
Bertus Mulder (voormalig gedeputeerde voor de PvdA) mag in de Reade Tried (kaderblad PvdA) nog zo overtuigend schrijven over deze funeste aanpak, zijn partijgenoten in staten en gemeenteraden houden de kaken op elkaar. De standpunten van Mulder vinden we in de LC niet vermeld.
Grootschalige, bureaucratische, ambtelijk gedomineerde gemeenten, die goeddeels niet meer doen dan als regionale kantoren het rijksbeleid uitvoeren, (neem vooral het gemeentelijk getoeter over eigen beleidsruimte niet serieus, want het rijk beheerst de financiële stromen naar de gemeenten, en daar handelen de gemeenten dan ook naar). Daartegenover vinden we een gefnuikte pers, dat is momenteel het perspectief. Partijen als de PvdA weten, dat dit gaande is, maar werken er zelf aan mee. Het bestuurdersbelang overheerst. Het volk moet maar luisteren. Bertus Mulder is de laatste roepende in de Friese sociaal-democratische woestijn.
