Na vijf edities dit jaar geen Open Innovatie Festival. De voormalige innovator van kabelmaatschappij Kabelnoord is andere dingen gaan doen en kenniscentrum Internet Academie van NHL Hogeschool bestaat niet meer. Innoveren is voor de toekomst van Friesland dringender dan ooit, het lijkt wel of er minder dan ooit gebeurt.

Enige tijd terug mocht ik gast zijn bij onze netwerkuniversiteit UCF voor een lezing van transitiegoeroe Jan Rotmans. Wellicht dat zijn verhaal over de noodzaak van transities voor de tientallen masterstudenten afkomstig uit alle delen van de wereld nieuw is, voor mij was het toch een beetje bekende kost. Het begon destijds allemaal bij de Club van Rome met het rapport ‘Grenzen aan de groei’ met voorspellingen die niet allemaal en helemaal uitkwamen. Kern van het probleem: het gebruikte (voorspel)model was niet goed genoeg. Per definitie is een model een vereenvoudiging van de werkelijkheid. De kwaliteit van een model hangt samen met de mate waarin het gebeurtenissen uit het verleden verklaart en gebeurtenissen in de toekomst voorspelt. Als ik een voorwerp loslaat dan valt het, het fenomeen zwaartekracht is een aardig model om te verklaren dat dit gisteren zo werkte en morgen ook zo zal werken. Niet alle modellen zijn zo elegant omdat de werkelijkheid complexer in elkaar steekt. Moeder Natuur en menselijke samenlevingen waaronder organisaties vertonen meer het karakter van een Complex Adaptief Systeem (CAS). Het Amerikaanse Santa Fe Insitute (http://www.santafe.edu) is een bekende organisatie die onderzoek doet naar CAS-en.

Omdat vandaag op gisteren lijkt zal morgen wel veel op vandaag lijken en van dat lineaire denken moeten we van Jan Rotmans eindelijk eens van af: het doet de werkelijkheid geen recht. Weg met topdown organiseren in silo’s, veranderingen decentraal van onderop. We leven niet in de tijd van een economisch dipje maar in transition time. De oude systemen en structuren hebben hun beste tijd gehad, het moet in de toekomst anders. Ik vond het een mooi verhaal van Jan Rotmans, maar vroeg mij wel af:”Wie gaat nu wat doen?” Volgens de transitiegoeroe is het wachten op een elite die het vootouw gaat nemen. Dan kunnen we in Friesland nog wel even blijven wachten. Omdat veel mensen zich weinig bij een CAS kunnen voorstellen ben ik even gaan rondkijken voor wat educatief materiaal. In de begintijd van computers had je de programmeertaal Logo. Mensen met kennis van programmeertalen als C / C++ / Java / Groovy / Scala etc. vinden zo’n taal maar niks en zullen de programmeeromgeving Processing vermoedelijk ook weinig indrukwekkend vinden. Processing is Logo voor grote mensen, maar wel leuk voor iedereen die leuke dingen wil doen met computers en geen talent of tijd heeft voor ‘echte’ programmeertalen. Onder Processing gaat overigens Java schuil. Op de website van Processing onder het kopje Books zag ik een verwijzing naar een website die ik u niet wil onthouden: http://natureofcode.com Hoe je Moeder Natuur in code vangt. In deze economisch magere tijden is het mooi meegenomen dat u een en ander kosteloos online kunt raadplegen. De eerste stap op weg naar kennis van complex adaptieve systemen. Wanneer u nu massaal kennis gaat nemen van dit fenomeen dan ontstaat er vanzelf een zogeheten ‘tipping point’ en raakt het systeem Friesland vanzelf in de overgang. Zo’n transitie kunnen we goed gebruiken.