Door Andries Veldman
Democratie verdient een samenhangend beschermingsplan. Dat is geen luxe, maar noodzaak, las ik vanmorgen in de Leeuwarder Courant. In NRC stelt de opgestapte burgemeester van Roermond Rianne Donders: Als we willen dat onze democratie niet wordt gesloopt, zullen we ons nu actief moeten verzetten. Dit zei ze nadat Jos van Rey, na zijn veroordeling voor corruptie inmiddels teruggekeerd als wethouder in de Hanzestad, de regels, waaronder die van fatsoen, opnieuw aan zijn laars had gelapt. Hou je mond, had Van Rey in een raadsdebat de burgemeester toegeblaft.
Om de democratie te beschermen hebben we integere bestuurders nodig die met rechte rug hun beleid in openbaarheid uitvoeren. We hoeven niet ver van huis om te constateren dat het ook in onze directe omgeving hieraan schort. Ook wij willen graag bestuurd worden door integere bestuurders. In maart volgend jaar zijn er verkiezingen voor de provinciale staten. Eigenlijk zouden er alleen integere aspirant-bestuurders op de kieslijst moeten staan, kandidaten die we blind kunnen vertrouwen en van onbesproken gedrag zijn.
Ton Eijer bij Willem de Vries
In het gisteravond uitgezonden Omrop-Fryslân radioprogramma van Willem de Vries vertelde Ton Eijer, voorzitter van Horeca Nederland afdeling Friesland, dat hij in de coronaperiode na een overtreding vanwege bierverkoop werd aangesproken door een handhaver. Omdat Eijer in zijn functie als horecavoorzitter een kort lijntje had met de Leeuwarder wethouder Friso Douwstra (economie), inmiddels gedeputeerde en lijsttrekker voor het CDA bij de komende verkiezingen voor de provinciale staten, belde die hem op. Douwstra koos, zo vertelde Eijer blij, de kant van de horecaman in plaats van de handhaver, die had volgens Douwstra wel wat soepeler kunnen zijn en had moeten wegkijken. De handhaver moest het doen zonder de steun in de rug die hij van de wethouder had mogen verwachten. Hier manifesteerde Douwstra zich als een sjoemelende bestuurder die geen boodschap had aan het landelijk beleid van zijn CDA-collega minister Hugo de Jonge, waarbij hij zich indirect keerde tegen het beleid van de gezamenlijke Veiligheidsregio’s waar burgemeester Buma (CDA) voor Friesland voorzitter van is. De boodschap van Douwstra was tegen alle landelijke besluiten in: economie voor gezondheid.
Burgemeester Buma
Ook burgemeester Buma, Liwwadders schreef hier eerder over, is al eens in een ernstige integriteitskwestie verstrikt geraakt waar een Leeuwarder raadslid de dupe van werd. En zo zijn er meerdere voorbeelden te noemen van zaken die zich direct om de deur afspelen en vaak met de politieke mantel der liefde worden bedekt. Daardoor krijgt het vertrouwen in de politiek steeds opnieuw een forse knauw. Het helpt niet dat media soms dergelijke kwesties als een rimpeling in de vijver beschouwen en overgaan tot de orde van de dag. Het zijn niet zelden de veroorzakers van dit wantrouwen die daarna met veel misbaar schreeuwen om herstel van vertrouwen en verbaasd opkijken van tanende belangstelling voor verkiezingen.
Sybe Schaap
Tijdens een onlangs gehouden debat bij de Odd Fellows met filosoof, landbouwer en oud-politicus Sybe Schaap werd een onthutsend beeld geschetst van de huidige democratie. Schaap spaarde daarbij zijn eigen VVD, waarmee hij zei dikwijls in conflict te zijn gekomen, niet. Hij vertelde dat de kieslijsten samengesteld worden op vooral één criterium: het behagen van de partijtop. Iemand met een afwijkende mening, hoe relevant ook, wordt niet tot de lijst toegelaten. Schaap zag hierin, hij gaf meer voorbeelden, het verval van een democratische samenleving.
Carlijn Niesink
Onlangs maakte het Leeuwarder CU-raadslid Carlijn Niesink gewag van haar verontwaardiging vanwege ‘het niet meenemen’ van de raad in de beslissing van een Regionaal Opvangcentrum voor asielzoekers. Uit haar opmerking viel op te maken dat ze graag achter de schermen op de hoogte was gehouden van een en ander. Dat gebeurde bij andere spraakmakende zaken ook, aldus Niesink. Dergelijke praktijken, het informeel informeren van de raad zonder de direct betrokkenen bij het beleid te betrekken, zorgt voor een verdergaand wantrouwen in bestuurders, iets dat de bestuurders keer op keer zeggen te willen bestrijden. Dat Leeuwarder raadsleden momenteel worden gevormd en gekneed tijdens interne academische sessies – geef het maar zo’n mooie titel, dan ontlenen ze er status aan, zo zal er zijn gedacht – is eigenlijk van de zotte en lijkt in strijd met het onbevangen, zonder last, controleren van de macht.
Als die bestuurders dan ook nog gaan sjoemelen om een wit voetje te halen bij bepaalde groeperingen, zoals de lijsttrekker van het CDA bij de komende verkiezingen voor provinciale staten, lijkt herstel van het vertrouwen in bestuurders een utopie.
