VVD: problematiek rond afval, afvalbakken en statiegeld loopt uit de hand

Bron: VVD

Foto: Marchje Andringa

Schriftelijke vragen aan het College van Burgemeester en Wethouders zoals bedoeld in artikel 42,
eerste lid, van het Reglement van Orde voor de vergadering van de Raad der Gemeente Leeuwarden

‘Statiegeld en afvaloverlast,

Datum: 1 juli 2025

Wat bedoeld was als duurzame maatregel om zwerfafval terug te dringen, blijkt in de praktijk te
zorgen voor forse overlast en extra kosten voor gemeenten. Uit recent onderzoek blijkt dat de vier
grote steden samen inmiddels jaarlijks €9,4 miljoen1 uitgeven aan het herstellen van afvalbakken,
schoonmaak van straten en bestrijding van overlast die ontstaat door mensen die op zoek gaan naar
statiegeldverpakkingen.
.
Ook in Leeuwarden zien we steeds vaker dat afvalzakken worden opengescheurd, blikjes en flesjes uit vuilnis worden gehaald, en dat dit leidt tot zwerfvuil, kapotte containers en een vervuild straatbeeld. Dit is met name zichtbaar op drukbezochte plekken zoals winkelgebieden en de stationsomgeving. Inwoners, ondernemers en handhavers ondervinden hier dagelijks hinder van, terwijl er terecht verwachtingen zijn over een schone en veilige leefomgeving.

De VVD-fractie wil dat het college deze situatie serieus aanpakt, met oog voor slimme en praktische oplossingen. Naar aanleiding daarvan stellen wij de volgende vragen:
1. Is het college bekend met de toegenomen overlast rond afvalbakken en ondergrondse containers als gevolg van het zoeken naar statiegeldverpakkingen?
2. Deelt het college de constatering dat deze vorm van overlast in toenemende mate zichtbaar is op drukke plekken in Leeuwarden, en dat dit een negatieve invloed heeft op het straatbeeld en de schone leefomgeving?
3. Heeft het college inzicht in de extra gemeentelijke uitgaven in Leeuwarden (zoals schoonmaak, herstel van afvalbakken en handhaving) als gevolg van dit probleem? Zo ja, wat zijn deze uitgaven. Zo nee, waarom is er geen inzicht.
Andere steden experimenteren bijvoorbeeld met zogeheten statiegeldbakken #verrijkjeblik |
Statiegeldbak en zelfs magnetische randen die het openrukken van vuilnisbakken voorkomen. Wij zijn benieuwd of dergelijke initiatieven ook in Leeuwarden kunnen worden toegepast – al dan niet op proefbasis.
4. Is het college bereid om op korte termijn te onderzoeken of het plaatsen van speciale statiegeldbakken – zoals het concept #verrijkjeblik – kan bijdragen aan het verminderen van overlast en vervuiling?
5. Zijn er pilots of succesvolle aanpakken in andere gemeenten die het college geschikt acht om in Leeuwarden te testen of over te nemen?

Statiegeld veroorzaakt kosten en overlast in grote steden
Statiegeldzoekers fikse kostenpost voor vier grote steden: uitgaven al 9,4 miljoen euro per jaar |
Binnenland | AD.nl

Leeuwarden introduceerde sinds januari 2025 slimme detectiecontainers (Binfinity), die automatisch bijplaatsing signaleren, met melding aan gemeente en Omrin. Daarnaast had VVD Leeuwarden eerder gepleit voor cameratoezicht rondom afvalcontainers.
6. Welke effecten zijn tot nu toe merkbaar van de detectiecontainers op het aantal meldingen van afvaldumping en de snelheid van ruiming?
7. Zijn er plannen om dit systeem te verbreden of te combineren met cameratoezicht op hotspots?

Wij verwachten dat u de vragen op zo kort mogelijk termijn en binnen de daarvoor staande termijnen beantwoord.

Namens de VVD Fractie,
Met vriendelijk groet,
Marcel Visser
Fractievoorzitter