(tekst: FNP)
Schriftelijke vragen aan het College van Burgemeester en Wethouders zoals bedoeld in artikel 42, eerste lid, van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de Raad der Gemeente Leeuwarden.
Onderwerp: Toekomst en teloorgang rijksmonument boerderij Vijverzathe te Jelsum na brand
Datum: 28 augustus 2026
Geacht College,
In de nacht van 26 op 27 augustus 2026 is de monumentale herenboerderij Vijverzathe uit 1890 aan de Langhústerdyk 1 te Jelsum volledig door brand verloren gegaan. Het pand stond sinds het overlijden van Jan Riedstra in 2009 leeg en was ernstig in verval geraakt.
Zoals bekend was de in verval geraakte staat van de boerderij al jaren een doorn in het oog van de buurt en Dorpsbelang Jelsum-Koarnjum. De rechtbank Noord-Nederland bevestigt in uitspraak van 2026 dat er in de periode december 2022 tot april 2023 meldingen zijn ontvangen over de staat van onderhoud, die hebben geleid tot gesprekken tussen het college en de eigenaar (sinds 2016). Ook in De Flapút (dorpskrant Jelsum/Koarnjum) van juni 2023 wordt vermeld dat Dorpsbelang een paar maanden voor mei 2023 zelf bij de gemeente heeft aangeklopt, waarna het college contact heeft opgenomen met de eigenaar.
Naar aanleiding hiervan stellen wij de volgende vragen:
1. Kunt u een volledig overzicht geven van alle meldingen, gesprekken en handhavingsstappen (inclusief de last onder dwangsom van 28 december 2023 en de verlengingen daarvan tot juli 2026) die hebben plaatsgevonden met de eigenaar van Vijverzathe sinds 2016?
2. Klopt het dat Dorpsbelang Jelsum-Koarnjum al in 2022-2023 bij de gemeente haar zorgen heeft geuit over het ernstige verval van Vijverzathe? Zo ja, wanneer precies heeft dit overleg plaatsgevonden, wat is er met deze signalen gedaan en op welke wijze is Dorpsbelang daarna meegenomen in het vervolgtraject?
3. Uw woordvoerder gaf in mei 2023 aan: “We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht”. Hoe verhoudt deze uitspraak zich tot het feit dat er tot aan de brand op 27 augustus 2026 geen zichtbaar herstel heeft plaatsgevonden?
4. In de uitspraak van 21 januari 2026 wordt gesproken over 26 gebreken en vandalisme in het pand. Wat is de actuele stand van de verbeurde dwangsommen en welke gebreken waren op 27 augustus jl. wel en niet hersteld?
5. Nu het rijksmonument volledig in as is gelegd – waarbij politie brandstichting niet uitsluit – wat betekent dit voor de monumentale status van het perceel, de tuin en de toegangshekken? Welke eisen gaat het college stellen aan herbouw en behoud van de cultuurhistorische waarde?
6. Bent u bereid om, samen met Dorpsbelang Jelsum-Koarnjum en omwonenden, op korte termijn in gesprek te gaan over de toekomst van deze historische plek en de raad hierover voor 1 oktober 2026 te informeren?
Met vriendelijke groet,
Fraksjefoarsitter FNP Ljouwert
Jan-Willem Tuininga