Bron: griffie gemeente Leeuwarden
Vorig jaar is er een bijeenkomst geweest met Bureau Integriteit Nederlandse gemeenten. Hij heeft daar nu een column over geschreven in de Nieuwsbrief van BING. De column is bijgevoegd.
Fractiekosten
“Als het gaat om de besteding van gemeenschapsgeld, willen wij als fractiepenningmeesters van Leeuwarden kritisch naar onszelf kijken: waar mag je als gemeenteraadsfractie de fractievergoeding aan besteden?” Deze zelfreflectie en behoefte zich hierin te ontwikkelen, vertaalde zich in vragen aan BING: “Kan een expert van BING ons helpen? En kunnen we aan de hand van een aantal praktijkgevallen uitgangspunten formuleren?”
BING verricht met enige regelmaat onderzoek naar declaraties van bestuurders, maar onderzoek naar de kosten van fracties is een zeldzamer fenomeen. Leeuwarden beet in deze de spits af.
Na kennisname van de Verordening, zoals die door de gemeenteraad van Leeuwarden is vastgesteld, is de expert vanuit Amersfoort naar de mooie, oude binnenstad van Leeuwarden getogen. Bij aankomst kreeg hij, na een rondleiding door de mooiste burgemeesterkamer van Nederland, tijdens de maaltijd het verzoek als voorzitter van een vergadering van penningmeesters van fracties een twintigtal moeilijke praktijkgevallen te bespreken. Na een snelle kennismaking met deze gevallen, was het duidelijk waarom er ‘een expert’ bij werd gehaald: discussiemogelijkheden waren volop aanwezig.
Een paar voorbeelden:
Een fractievoorzitter moet relatief meer tijd besteden aan fractiewerk. Kan een persoonlijk assistent voor een aantal uren uit het fractiebudget vergoed worden?
Welke kosten vallen onder websitekosten: ontwikkel- en onderhoudskosten, eventueel advertentiekosten? Mag er nieuws van de partij op de website komen te staan?
Een bepaalde buurt staat op de nominatie om gesloopt of gerenoveerd te worden. Het college bereidt een nota voor. Tegelijkertijd komen er bij het partijbestuur vragen en verzoeken om hulp van burgers hierover. In gezamenlijk overleg tussen fractie en bestuur, wordt besloten een enquête uit te zetten onder bewoners, een werkbezoek met een kamerlid te organiseren en een bijeenkomst voor de bewoners te organiseren. Wat is een redelijke verdeling van de kosten die hiermee gemoeid zijn tussen fractie en bestuur?
Aan het eind van het jaar worden vrijwilligers bedankt voor hun vrijwillige inzet voor de fractie. Zij worden getrakteerd op een kerststol. Kunnen deze kosten ondergebracht worden onder fractiebudget?
De discussie was constructief en werd in een open sfeer gevoerd. Men gunt elkaar in Leeuwarden ruimte en iedereen sprak vrijuit. Je maakt het wel anders mee.
Nadat een aantal voorbeelden besproken was, kwam er lijn in de benadering van de declaraties: vallen de kosten onder de vaste onkostenvergoeding van de raadsleden? Is er een afzonderlijk budget voor vrijgesteld, zoals opleidingskosten? Gaat de fractie er beter van functioneren?
De voorbeelden maakten duidelijk dat:
Een plaatselijke eenmansfractie heel andere kosten heeft dan een grotere fractie van een landelijke partij;
Het onderscheid tussen ‘partijkosten’ en ‘fractiekosten’ niet altijd scherp te maken is;
Een cadeautje voor vrijwilligers die de fractie ondersteunen welbesteed geld is en tot de fractiekosten horen.
De ‘expert’ heeft tot slot enkele raadgevingen gegeven, zoals: “Blijf weg van het randje: laat je niet voor een paar centen te kijk zetten in de media”, en “Kom op tijd met een goede verantwoording”.
De suggestie om de dure controle door de accountant te vervangen door een ‘peer review’ – een controle door collega’s – werd met gejuich ontvangen, maar helaas niet met algemene stemmen aangenomen. Ook de suggestie om een lid dat zich afscheidt van een fractie niet de vaste vergoeding te verstrekken, zal worden overwogen. “Dat lijkt inderdaad op een aanmoedigingpremie om je te verzelfstandigen als raadslid.”
Aan het eind van de avond, was eenieder het erover eens: door erover te praten, komen er gemeen-schappelijke inzichten en komen alternatieven op tafel. Dat lukt alleen bij een constructieve samenwerking tussen de fracties en de betrokken personen. De sfeer in Leeuwarden is door een buitenstaander zeer snel te doorgronden: ‘positief kritisch’, met de nadruk op het eerste.
BING verneemt graag uw mening.
