Door Andries Veldman
Foto: S. Feitsma
Breed grijnzend stonden de nieuwe stadsproducers Jacco de Boer en Daan Levy in de Leeuwarder Courant. Dat was op 28 september 2012. De buit was binnen, zij mochten twee jaar lang hun stads- en dorpsgenoten op originele wijze verrassen. De jury die hen had gekozen, bestaande uit Sjoerd Bootsma, Anne Graswinckel en Quinten-Faust Rijnja, sprak van een participatieproject. De begrippen crossmediale producties, verbinding en kruisbestuivingen completeerden de lofzang. De jury sprak zelfs van bewezen innovatiekunde. Van dat alles is niets terecht gekomen. Wat ging er mis?
Pas op zaterdag 2 maart 2013 gingen de stadsproducers los met hun zoektocht naar ‘waanzinnige’ verhalen. Journalisten en schrijvers werden voor hun kar gespannen. Niet veel later kwam Jacco niet meer op het feestje van Daan en kwam Daan niet meer op het feestje van Jacco. In plaats daarvan vierden ze allebei hun eigen feestje. De onderlinge feestvreugde was tot een dieptepunt gedaald. Producties haperden of kwamen zelfs helemaal niet van de grond. Uiteindelijk moest de wethouder, na lang te hebben getreuzeld, de twee achter de broek zitten om eindelijk iets te leveren.
Dit alles staat allemaal niet genoemd in het verslag over de werkzaamheden van de stadsproducers dat nu eindelijk beschikbaar is. Werkzaamheden die door het onprofessionele gedoe een jaar langer duurden dan was voorzien.
In milde termen wordt op zeven bladzijden gesteld dat er meer van de stadsproducers verwacht mocht worden. Maar ook hier, zelfs hier, blijken de voorbereidende werkzaamheden voor Culturele Hoofdstad de makers in de weg te hebben gezeten. De samenstellers van het verslag tonen er, opmerkelijk genoeg, ruimhartig begrip voor.
Ook het uitblijven van het aangekondigde boekwerk wordt door de verslagleggers aangestipt als onvermijdelijk. De oorzaak? Uitgever Friese Pers sneefde. Of de mogelijkheid is onderzocht om met andere uitgevers in zee te gaan blijft onduidelijk. Misschien hadden de stadsproducers hun boekwerk in eigen beheer kunnen uitgeven? Zo hadden ze de tomeloze creativiteit waarover zij in de krant beweerden te bezitten kunnen etaleren.
De mildheid van de verslagleggers lijkt een poging om de begeleidende ambtenaren die dit project in goede banen hadden moeten leiden in bescherming te nemen. Maar uiteraard is hun baas Isabelle Diks (PAL/GroenLinks) de eindverantwoordelijke bestuurder.
Hoewel de geschiedenis vanaf de eerste stadsdichter tot de laatste stadsproducers wordt beschreven ontbreekt een saillant onderdeel wat betreft stadsproducer Marten Winters. Winters’ succesvolle project Het Schip De Lading kon alleen slagen met aanvullende subsidies. Die subsidies stegen ver uit boven het beschikbare budget van 5000 euro per jaar. Winters kreeg tienduizenden euro’s extra voor zijn project. En nog voor zijn schip het water raakte, kreeg de onfortuinlijke kunstenaar publiekelijk de wind van voren van wethouder Diks. Die was geschrokken van de aanvullende bijdragen maar moest, na onderzoek, op haar schreden terugkeren. Winters had op alle fronten gelijk en had via de normale kanalen terecht subsidie ontvangen. De wethouder had gewoon niet opgelet. Isabelle Diks – onze eigen Ard van der Steur – moest opnieuw diep door het stof.
Blijkens het verslag van de afhandeling van het project De Boer/Levy blijkt Diks in de tussentijd niks te hebben geleerd. We mogen aannemen dat het jaarbedrag van 5000 euro, over de door de wethouder noodzakelijk geachte verlengingsperiode in 2015, niet is uitgekeerd. Als dit zo is, dan is door de beslissing van de wethouder een nieuwe stadskunstenaar een volledig jaarbedrag onthouden. Voor de wethouder is het wellicht niets meer dan een pennestreek, maar voor kunstenaars is dit bedrag niet niks, gelet op deze voor velen economisch gezien barre periode. Iets vergelijkbaars, maar dan anders, gebeurde rond de Kiosk op de Prins Hendrikbrug, waar plannen die niet volgens de regels werden uitgevoerd, vervolgens mislukten. Ondernemers die wél een mogelijk functionerend plan indienden hadden het nakijken.
Het had Sjoerd Feitsma (foto), nieuwe wethouder van cultuur (en van financiën), gesierd om een deel van het honorarium van de stadsproducers wegens wanprestatie terug te vorderen. Een wethouder die op de gemeentecenten let, hoort hierover niet te aarzelen.
Ik denk dat wel nu wel klaar zijn met culturele stadsproducer-fratsen.
Wanneer het plannetje van Hilde Tjeerdema, fractievoorzitter van D66, om een stadsfilosoof aan te stellen vorm krijgt, dan zal deze, mocht hij of zij de stad en haar bestuurders grondig willen analyseren, gehonoreerd moeten worden met een extra nul achter het nu beschikbare bedrag: 50.000 euro. Zo’n analyse van het politieke bestuur is broodnodig. Dan pas neem je kunst serieus.
