De Friesche Club, een van de meest bijzondere maatschappelijk culturele instellingen in Leeuwarden, staat onder druk. Het aantal leden loopt terug, de onderhoudskosten van het monumentale pand aan het Ruiterskwartier zijn fors en er heerst onzekerheid over de status ‘gemeentelijk monument.’
In het officeel orgaan van De Friesche Club ventileert voorzitter Sieb Braaksma zijn zorgen. Onder de kop Monumentaal Dilemma beschrijft hij de keuze waarvoor de vereniging staat. Half oktober ontving De Friesche Club bericht van de gemeente Leeuwarden om het gebouw – de oude Stadsschouwburg – als gemeentelijke monument aan te wijzen. Het bestuur ziet met de aanwijzing het gebouw fors in waarde dalen. Braaksma: ‘En al is de gedachte van een eventuele verkoop nog erger dan vloeken in de kerk; men moet er ook niet aan denken, dat de niet geringe waarde van ons gebouw, zowel in baar geld als in gebruiksmogelijkheden op deze plaats in het hart van Leeuwarden door een simpele pennenstreek wordt aangetast. Temeer daar in eerste instantie, zo bleek uit contacten van de Triple A commissie, bijzonder weinig voordeel valt te putten uit het voornemen van de gemeente.’
De Triple A commissie is een club van wijze mannen – waaronder architect Wiep Kok – die bezig is de belangen te behartigen van de Friesche Club in gesprekken met de gemeente. Vooralsnog staat de Friesche Club op het standpunt om de status gemeentelijk monument aan te vechten. Het gebouw wordt nu geschat op 1,2 miljoen euro en straks op 5 ton.
Braaksma is bovendien bang dat met het predikaat gemeentelijk monument geen spijker meer in de muur mag worden gedreven. Hoe behoedzaam men ook omgaat met de monumentale biljartzaal, waar 10 tafels staan opgesteld, deze beperking is een brug te ver.
De Friesche Club telt momenteel 225 leden. Volgens bestuurslid Joop van der Vlies zouden de deuren steviger open gezet moeten worden. Maar volgens beheerder Bertus van der Ploeg was het openen van de gordijnen al een hels karwei. ‘Daar heb ik jaren over gedaan.’ Sinds enkele maanden kan er naar binnen en naar buiten worden gekeken. Een revolutie. Van der Vlies: ‘Niemand mocht weten wat we hier aan het doen zijn. Waarom toch. Gooi de boel open. Eigenlijk had het denksportcentrum van het Kalverdijkje hier naar toe gemoeten, maar ja, die zitten nu elders.’
Volgens Van der Vlies leent het café zich uitstekend voor bijeenkomsten van diverse groepen. ‘Je zou bijvoorbeeld ambtenaren van gemeente en provincie kunnen uitnodigen voor een wekelijkse ontmoeting met de pers. Daarvoor is het een prachtige locatie.’

