Foto: André Keikes
(Van een medewerker)
Er is weinig over van de vreugde bij gemeenten, die per 2015 taken overgedaan kregen van het rijk naar de gemeentelijke overheid. De decentralisatie van taken (jeugdzorg, WMO en participatie) werd enthousiast begroet. Het zou allemaal anders en beter, en zelfs goedkoper – iedereen was het daarover eens, ook de gemeenten zelf – want de uitvoering kwam dichter bij de burger. Nu is er een grote klaagzang over de tekorten. De LC meldt zelfs dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) er over denkt de taken terug te geven aan het rijk. De VNG heeft een brief geschreven. Een brief – waarvan vicevoorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) Hubert Bruls zelf zegt dat de ’rillingen nu over zijn rug lopen’.
Uit het geheugen puttend, menen we dat tot 2015 de taken voor de jeugdzorg door de provincies werden uitgevoerd. De provincies slaagden er aardig in om dat naar behoren te doen. Er was nooit veel drukte over. Hoe anders dan nu de gemeenten hier over gaan.
Het is gek, ook omdat – althans in Friesland – de gemeenten, die verantwoordelijk werden, de jeugd- zorg in sterke mate gezamenlijk hebben georganiseerd – op provinciaal niveau. Weg bij de provinciale overheid en vervolgens opnieuw intergemeentelijk aangepakt – in Fries verband. Op provinciaal niveau dus. Welke winst ging daarmee gepaard?
Het is een vreemde gang van zaken: de toename van taken van gemeenten – met name deze decentralisaties – is te pas en te onpas gebruikt om te komen tot vergaande gemeentelijke her- indeling. Kleinere gemeenten zouden deze taken niet aankunnen. Nu hebben we de grotere gemeenten, zoals groot-Leeuwarden en groot Súdwest-Fryslân, en dan blijkt dat juist deze grotere gemeenten in ernstige financiële problemen komen. Zijn we gezamenlijk op het verkeerde been gezet, en zo ja door wie? In de zorg zelf maar praten over afschaling, ontkokering en kleinschaligheid, wat niet echt blijkt te helpen. En ondertussen als gemeenten maar groeien en groeien, en in beslag genomen worden door moeizame organisatorische fusies.
Hubert Bruls cum suis willen de boel terug geven aan het rijk. Misschien in Friesland beginnen, door de jeugdzorg terug te geven aan de provinciale overheid? Die kon het voor 2015 aardig behappen. De gemeenten blijkbaar niet.
En dan ook weer terug naar normale gemeenten, passend bij de menselijke maat. Oud-gedeputeerde Bertus Mulder van de PvdA hield daar al weer lang geleden goede verhalen over. Zijn partijgenoten luisterden niet.
