Genderneutraal!
Wereldvrede ligt binnen handbereik! De NS zegt voortaan niet meer “Dames en heren”, maar “Beste reizigers”. “Dames en heren” is namelijk kwetsend voor wie zich niet precies man of vrouw voelt.
Nu ken ik vele dames, die toch geen vrouw zijn. Bijvoorbeeld travestieten. En Neelie Smit Kroes en Paul de Leeuw. En niet te vergeten de dame die ik dronken oppikte in een kroeg en ‘s ochtends vroeg bleek dat ze wel een dame maar geen vrouw was.
En ook ken ik vrouwen die geen dames zijn, zoals Patricia Paay en Erica Terpstra, maar die dus wel heel lief zijn. En de vrouw die ik dronken oppikte in een kroeg en die ’s nachts helemaal geen dame bleek te zijn.
Kortom, de parapluterm “dames en heren” biedt ruimte voor mannen, vrouwen en alles ertussenin. Juist omdat het een beleefdheidsterm is.
“Beste reizigers”, zegt de NS dus. Maar ik heb reisangst, en ik haat reizen. Beseft de NS wel hoe kwetsend het voor mij is om als “beste reiziger” te worden aangesproken? Ik voel mij totaal niet serieus genomen.
En de Gemeente Amsterdam zegt ook geen “dames en heren” meer. Die zegt voortaan “Geachte aanwezigen”. Maar ik ben heel vaak afwezig. Dan ben ik in gedachten verzonken. Als verstrooide en afwezige intellectueel voel ik mij gekwetst door de aanspreekvorm “geachte aanwezigen”.
Bovendien ben ik niet geacht. Over het algemeen word ik geminacht. Maar persoonlijk word ik toch liever niet aangesproken als “geminachte aanwezige”, hoe waar het ook is. Noem mij dan liever “hoogweledelzeergeleerde heer (van mijn dromen)”. Dat “(van mijn dromen)” màg, maar het hòeft niet.
En de NS en de Gemeente Amsterdam zijn er nog niet. Want als je dames en heren gaat aanpakken, moet je ook consequent zijn. Dan moet je ‘man’ en ‘vrouw’ systematisch vervangen door ‘mens’. Hieronder enkele voorbeelden, waar het dan heengaat:
Het leger maakt een mens van je.
Ik zoek een timmermens.
Geen man-telzorg maar mens-telzorg.
Mens mens wat is het warm.
“Spiegel” is in het Duits een menselijk woord, want het is “der Spiegel.”
Ik ga naar de autoraces in Le Mens.
Ook bij de dieren krijgen we problemen. Vroeger kon je zeggen: “de stier is het mannetje en de koe het vrouwtje. Nu zegt de Gemeente Amsterdam: de stier is het mensje en de koe is het mensje. Of ze zeggen gewoon “geachte aanwezigen”, wat dan wel diervriendelijk is, maar in een slachthuis ook wel hypocriet.
Kortom, beste lezers en lezeressen (en dus alles ertussenin daarbij inbegrepen zonder dat ik het tussen haakjes hoef te zeggen), ik zie dit goedbedoelde gekluns toch een beetje als wijvengedoe waar een jongen van Jan de Wit zich niet mee inlaat, ook al is hij een oude man in de overgang met beginnende borstvorming als gevolg van een toename van vrouwelijke hormonen.
Eric Hoekstra,
Mens te Leeuwarden
