Foto: Simon van der Woude
Wien Neêrlands bloed door d’aderen vloeit
(ingezonden)
Omtzigt legde de PVV aan banden
Bij de recente landelijke verkiezingen boekte de PVV van Geert Wilders een frappante overwinning. Het land worstelt daar mee. Dankzij de NSC van Pieter Omtzigt – in de onderhandelingen over een toekomstig kabinet – is tot dusver de PVV sterk aan banden gelegd. De linkse partijen hebben de boot zo tamelijk gemist. Als zij hadden ingespeeld op de mogelijkheden van een extraparlementair kabinet, zoals sterk bepleit door NSC, dan hadden ze een succes kunnen boeken. Nu staan ze met lege handen.
Dat geldt ook voor het CDA, bij de verkiezingen ingestort. De nieuwe leider Bontenbal schermt met het ‘democratisch ethos’. Uit een gesprek in Trouw met de voormalige CDA-voorman Hirsch Ballin bleek dat deze oudgediende Bontenbal de mooie gedachten heeft ingefluisterd. Hadden Heerma, Hoekstra, Buma en andere coryfeeën maar eerder naar Hirsch Ballin geluisterd. Binnen het laatste kabinet Rutte – jammerlijk gestrand – ontstond binnen het het CDA, onder de wankele leiding van Hoekstra – grote onrust. De angst voor de opkomst van BBB greep om zich heen. Hoekstra begon te morrelen aan de afspraken. Het begin van het einde. Wonderbaarlijk blijft dat de ongelukkig opererende Hoekstra vervolgens wel Eurocommissaris voor Nederland mocht worden. Bontenbal zou iets meer bescheidenheid in acht kunnen nemen.
De opkomst van eerst BBB en vervolgens PVV is vooral beïnvloed door het gebrekkig functioneren van de kabinetten Rutte. Zelfs de opvolger binnnen de VVD – mevrouw Yesilgöz – kwam tijdens de verkiezingscampagne tot de ontdekking dat Rutte over de houdbaarheidsdatum heen was. Zo heeft iedereen als het te pas komt zijn eigen ‘epifaan’ moment. Een nieuw volkslied is zo’n idee.
Een nieuw volkslied
Buma – nu burgemeester van Leeuwarden – pleitte ooit als landelijk leider van het CDA voor het verplicht zingen van het Wilhelmus door de schooljeugd. Het is het goed om nog even naar de geschiedenis te kijken.
Het koninkrijk Nederland kwam tot stand in 1815 na de nederlaag van Napoleon. Veel Nederlanders hadden in allerlei functies braaf gefunctioneerd onder de Franse heerschappij. Niet iedereen vierde de terugkeer van de Oranjes. Daarbij kwam de constatering, dat ook de Belgen onderdeel uitmaakten van het nieuwe koninkrijk.
De Belgen waren overwegend katholiek en vonden het Wilhelmus te veel getuigen van een calvinistische geest. Onder de Belgen waren de Oranjes weinig populair.
Een admiraal in ruste, Jan Hendrik Kinsbergen, organiseert in 1816 een wedstrijd voor een nieuw volkslied. Trotse winnaar is Hendrik Tollens met het lied ‘Wien Neêrlands bloed door d’aderen vloeit’. Volgens Wikipedia is dit lied van 1832 tot 1932 het officiële volkslied geweest. Maar echt aanslaan deed het lied nooit. Bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina in 1898 werd het Wilhelmus weer officieel gespeeld.
Een steen des aanstoots was voor sommigen de tweede regel in Tollens vers. ‘Wien Neêrlands bloed door d’aderen vloeit, van vreemde smetten vrij’. Dat riep hier en daar bezwaren op, bijvoorbeeld in Nederlands Indië, waar ook de meeste ‘Europeanen’ beslist geen volbloed Nederlanders waren.
Een terugkeer op dit moment van Tollens creatie lijkt om vergelijkbare redenen niet gewenst. Het zou te veel de rechts-extreme groeperingen in de kaart spelen. Aan de andere kant blijkt uit peilingen een afnemende populariteit van het koningshuis van de Oranjes. Steeds meer Nederlanders opteren voor de republikeinse staatsvorm. Groen-Links/PvdA nam op een congres een motie in die richting aan. Ooit streden de socialisten tegen de vijf K’s: Kerk, Koning, Kapitaal, Kazerne en Kroeg. Voor de strijd tegen de tweede K lijkt op dit moment bredere steun te bestaan.
Nu de politiek en de kiezers in toenemende in verwarring zijn kan een nieuw volkslied goede diensten doen. En dan een koppeling maken met de keuze voor de republiek. Dan kunnen we eindelijk ook eens ons staatshoofd kiezen.
Tijd dus voor een nieuwe prijsvraag voor een nieuw volkslied passend bij de huidige politieke ontwikkelingen. Misschien kan burgemeester Buma (CDA) hier en daar een balletje opwerpen. Hij heeft affiniteit met het onderwerp.
En hier in Leeuwarden niet vergeten: ‘Frysk bloed tsjoch op!, wol no ris brûze en ziede, En bounzje troch ús ieren om! Flean op! Wy sjonge it bêste lân fan d’ierde’. Enz.
A. de Boer
