Wetenschapper en kunstenaar Renée van Bezooijen overleden

Renée van Bezooijen is overleden. Van Bezooijen, geboren in Kortrijk (1952) en wonend in Kubaard, was wetenschapper en kunstenaar. Een van haar wetenschappelijke onderzoeken betrof de uitspraak van de r. Dat onderzoek vond plaats aan de Fryske Akademy. Van Bezooijen was een van de eerste deelnemers van de club kunstenaars die exposeren in de boekenpassage De Rode Loper in Leeuwarden. Ze was ook de eerste gast, in 2000, van het kleine evenement Happen met Liwwadders waar ze bevlogen sprak over haar Friese onderzoek.

Katholieke Universiteit Leuven: Approximant [r] in Friesland? An evaluative study among girls Renée van Bezooijen and Jessica Koppers Abstract In present-day Standard Dutch as spoken in the Netherlands three main categories of pronunciation variants of /r/ can be distinguished. In addition to the older alveolar and uvular realisations, there is now an approximant [r], which only occurs in postvocalic position. This new variant is spreading at a fast rate from the influential western part of the country to the more peripheral areas. Children, especially girls, appear to play a central role in this diffusion process. In Groningen, in the north-east, many local children already speak with an approximant [r]. However, in Friesland, in the north-mid, the approximant seems to be hardly ever or never used by native children, not when speaking Dutch and even less likely when speaking Frisian. Is there a chance that this situation might change in the near future? We will present the results of an evaluative experiment which aimed at assessing how approximant [r] is perceived by girls between 12 and 16 years in Leeuwarden, the capital of Friesland, and Zwaagwesteinde, a nearby village. The results were compared with the reactions of girls in southern Limburg, central Het Gooi and south-eastern Gelderland. We made use of the matched-guise technique, in which listeners evaluated the same Dutch text read by the same female speaker with different combinations of /r/-variants. It appeared that the Frisian girls hold a positive attitude towards postvocalic approximant [r], at least when combined with prevocalic alveolar [r]. They prefer this combination above the typically Frisian alveolar [r] in all positions. It may tentatively be concluded that there are no obstacles for an infiltration of the western [r] in Dutch spoken in Friesland by children.

Taal en Tongval:

De opvallendheid van de Gooise r geldt trouwens niet alleen voor taalkundigen zoals Meertens en Van den Toorn, maar ook voor leken:

Gisteravond naar het journaal op rt14 gekeken. Werd gepresenteerd door een blonde meneer met lok. Ik werd niet goed. De ene rrrjjj na de andere. Ik weet het hoor, ik let er nu wel erg veel op. Maar dat is het vervelende met die dingen. Als je je daar eenmaal aan stoort, wordt het een sport om de spraakgebrekkigen er uit te halen. Brrrr! Eh sorry, brrjjjrrrjjj! (Boeleke 2, Flaironline.nl Gooise RRRRJJJ, 12-10-2003)

De vaakst met name genoemde presentator in dit verband is Sacha de Boer:

Ik kan ècht niet naar Sasja de Boer kijken op het NOS-journaal! VRE-SELIJK!!!! (Marsja, Flaironline.nl Gooise RRRRJJJ, 10-10-2003)

Sacha de Boer is zich wel degelijk bewust van haar Gooise r:

Als ik moe ben, sluipt die Gooise ‘r’ er wel eens in, ja. Ik probeer dat zoveel mogelijk te voorkomen. Ik ben in Amsterdam geboren, maar heb in Hilversum op de middelbare school gezeten. Vandaar misschien dat accent. (NCRV-gids on line)

Het feit dat het gebruik van de approximantische r vooral opvalt in de media – voor mensen van buiten de Randstad is het vaak de eerste en enige confrontatie – kan

Privacy-instellingen

Externe media

Video’s, audiospelers, kaarten en donatieformulieren kunnen gegevens delen met de genoemde externe aanbieder. Ze worden standaard pas geladen nadat je daarvoor kiest.

Lees de privacyverklaring