Overheid en bedrijfsleven in Friesland
Kulturele Haadstêd in plaats van innovatie
FNP en VNO/NCW in monsterverbond
(Van een correspondent)
De overheid is in Fryslân nogal eens kritisch ten opzichte van het bedrijfsleven. Met name de deelname van Friese bedrijven aan innovatieve activiteiten zou te bescheiden zijn. Er zijn nogal wat programma’s of regelingen van overheden ter stimulering van innovatie. In de provincies Drenthe, Fryslân en Groningen is de uitvoering ervan vaak in handen gelegd van het SNN (Samenwerkingsverband Noorden des Lands). Rapportages over bereik en effecten van dergelijke regelingen bereiken soms het publiek, via de media. Soms worden controlerende instanties als provinciale staten geïnformeerd. Tegelijk is de klacht vanuit provinciale staten sinds jaar en dag, dat het voor de volksvertegenwoordigers heel moeilijk is inzicht te krijgen in, en greep op de inhoud en uitvoering van activiteiten.
Friese bedrijven onderbedeeld
In maart stelden de PvdA-fractie in de staten, en de collega-fractie in de gemeenteraad van Leeuwarden, vragen over het aandeel van Friese bedrijven in een SNN-regeling. Van de 5 miljoen voor de najaarstender was slechts € 525.000 aan Friese bedrijven gegund. Ook de PVV stelde naderhand vragen. Het provinciaal bestuur (gedeputeerde staten) beantwoordde de vragen, maar de PvdA was nog niet tevreden, en stelde ‘aanvullende’ vragen. Daarin wordt verzocht om te pleiten voor transparantere procedures voor subsidieverstrekkingen en tenders. En geïnformeerd wordt of het gewenst is om via actie via Friese gemeenten, provincie, KvK en andere relevante spelers tot een groter aantal (kansrijke) subsidieverzoeken te komen.
Gedeputeerde staten beantwoordden beide punten plichtmatig. De tender-systematiek wordt geschikt genoemd om de beste projecten naar boven te halen. De werkwijze zal nog geëvalueerd worden. En dan zullen we (= gs) bekijken of we met deze systematiek recht hebben gedaan aan onze aanvankelijke insteek. Op de tweede vraag zeggen gs waar nodig voor een volgende tender het veld nog actiever te zullen benaderen. Gs hopen ook, dat de evaluatie informatie zal geven over het achterblijven van aanvragen.
Passiviteit provinciale overheid
Desgevraagd geven deskundigen als hun mening te kennen, dat het op deze manier in Fryslân niet op gaat schieten. De antwoorden van gs verraden een passieve houding, een verschuilen achter toekomstige evaluaties. En als de evaluatie er is geweest, dan wachten we de nieuwe regeling af. En na verloop van tijd constateren we weinig belangstelling bij Friese bedrijven, enzovoort, en zo verder. En dan gaat het om innovatie op economisch gebied, een essentiële factor voor de toekomst van Fryslân. Vast en zeker zullen gs naar voren brengen, dat de provincie op economisch terrein maar weinig in de melk te brokkelen heeft. Gelijk hebben ze, maar de opstelling van gs, ongeïnspireerd, is teleurstellend. De PvdA kan nu ook niet de schuld geven aan een CDA-gedeputeerde, zoals in de afgelopen vier jaar. In de al lange geschiedenis van het SNN is het ook de zoveelste herhaling van zetten. Onlangs kwam in een statencommissie de rol van het SNN aan de orde. De fracties reageerden instemmend op de kritische opstelling (op papier) van gs. Gs hadden namelijk geschreven, dat SNN een kleine, alleen uitvoerende organisatie diende te zijn. Een statenlid informeerde in dit verband, hoe het dan toch kwam, dat zo vaak nog in SNN-stukken verdergaande ambities, zonder scrupules, aan de dag werden gelegd. De gedeputeerde Konst presteerde het hierop te antwoorden: ‘zo is het leven’. Inderdaad, met zulke politici gaat Fryslân de oorlog wel winnen.
Gedeputeerde De Vries en haar eigen, Friese, culturele revolutie
Ja, zult u zeggen, maar gedeputeerde De Vries werkt toch heel hard aan de titel Kulturele Haadstêd voor Ljouwert en Fryslân. Inderdaad, cultuur in plaats van economie, vanwege gebrek aan resultaten op economisch terrein. Het is net China ten tijde van de Culturele Revolutie. Economische stagnatie, met een gelijktijdige campagne voor een culturele revolutie, gericht op een ‘mentaliteitsverandering’, en een ’totale vernieuwing van mens en maatschappij’. Een gevaarlijke denktrant. Denk ook aan de rol van Mao’s vrouw. De Chinezen hebben het geweten.
Wat de aangeprezen culturele revolutie voor Fryslân betreft, lijkt het simpelweg te gaan om een (nogal geldverslindende) vlucht naar voren. De echte problemen worden niet aangepakt, terwijl pragmatisch en gericht beleid heus zou kunnen helpen. De oplossing wordt gezocht in psychologie, en in kwalijke managements-ideologieën. Een nuchtere analyse, en werken aan nuchtere oplossingen voor concrete vraagstukken, is te weinig prestigieus.
Ceteris paribus; maar als we de FNP-er Pier Tilma in de gemeenteraad zijn ‘geloof’ in de Kulturele Haadstêd’ horen bezingen, met de bijbehorende ‘omslag in denken’, dan denken we toch ook even aan de honderd bloemen, die in China helaas maar kort mochten bloeien. Tilma wil het gewoon niet zien: de KH is een machtsinstrument van ‘Europa’ (zoals de Culturele Revolutie van Mao, die zijn macht in gevaar zag komen), gericht op ondersteuning van het ‘eigenlijke’ Europese project, de economische en culturele gelijkschakeling, en elimineren van bestaande diversiteit, vooral in het belang van globaal georiënteerde bedrijven als banken en andere grote spelers. De geliberaliseerde PvdA gaat hierin natuurlijk mee: ze willen graag meedoen op het internationale toneel, hoeveel concessies aan eigen principes daarvoor ook nodig zijn.
Tilma, en andere adepten van de KH, moeten goed in de gaten houden: VNO/NCW, onvermoeid voorstander van verdwijning van de provincie Fryslân, heeft adhesie betuigd aan de KH Fryslân/Ljouwert. De burgemeester van Leeuwarden heeft dit destijds trots gemeld aan de gemeenteraad. Een hele opsteker ook voor de PvdA, verbonden als bestuurders van deze partij zich blijkbaar voelen met het werkgeversfront. Voor de Stânfries Abe de Vries (schrijf nog eens over de OMRIN in Harlingen, Abe, en de visie van VNO daarop) ook een bijzondere bondgenoot. En dan hebben we het nog niet over de Friesland Zorgverzekeraar, met mevrouw Monissen als gangmaker bij de afbraak van het Ziekenhuis Dokkum, tevens ondertekenaar van de adhesie aan de KH op verzoek van burgemeester Crone (een onoplosbaar geschil tussen gemeente Leeuwarden en deze zorgverzekeraar, leverde het bedrijf onlangs nog een aanzienlijk bedrag op, dankzij vergaande toegevendheid van de gemeente).
Een monsterverbond voor de KH, inclusief de creationistische christenen van de CU, ten behoeve van een marketing-project van een stadje, dat, als het om cultuur gaat, altijd voor een dubbeltje op de eerste rang heeft willen zitten.
